S\u0105 takie sytuacje, kiedy prawo prawem, ale sprawiedliwo\u015b\u0107 winna by\u0107 po stronie\u2026 zwierz\u0105t.<\/p>\n\n\n\n
Mam na my\u015bli post\u0119powania egzekucyjne, w toku kt\u00f3rych na poczet istniej\u0105cego d\u0142ugu, zajmowane s\u0105 zwierz\u0119ta domowe, takie jak psy, czy koty rasowe. Mog\u0105 one bowiem, ze wzgl\u0119du na swoje w\u0142a\u015bciwo\u015bci, osi\u0105ga\u0107 znaczn\u0105 warto\u015b\u0107 rynkow\u0105, co z kolei w przypadku ich licytacji, mo\u017ce doprowadzi\u0107 do zaspokojenia roszcze\u0144 wierzyciela. <\/p>\n\n\n\n
Co prawda ustawa z dnia\u00a0 21 sierpnia 1997 r. \u00a0o ochronie zwierz\u0105t ju\u017c w pierwszym artykule stanowi, \u017ce zwierz\u0119, jako istota \u017cyj\u0105ca, zdolna do odczuwania cierpienia, nie jest rzecz\u0105, jednak z dalszej jego lektury dowiadujemy si\u0119, \u017ce w sprawach nieuregulowanych w ustawie, do zwierz\u0105t stosuje si\u0119 odpowiednio przepisy dotycz\u0105ce rzeczy. Tym samym ustawodawca odsy\u0142a nas do regulacji zawartych w kodeksie cywilnym (k.c.) oraz kodeksie post\u0119powania cywilnego (k.p.c.). Ten ostatni reguluje natomiast zasady post\u0119powania egzekucyjnego. Z tre\u015bci art. 8441<\/sup> k.p.c. wynika, \u017ce do egzekucji ze zwierz\u0105t stosuje si\u0119 odpowiednio przepisy dotycz\u0105ce egzekucji z ruchomo\u015bci, je\u017celi nie jest to sprzeczne z przepisami dotycz\u0105cymi ochrony zwierz\u0105t.<\/p>\n\n\n\n Z powy\u017cszym zwi\u0105zane s\u0105 trzy bardzo wa\u017cne kwestie. Po pierwsze, bezsprzecznie zwierz\u0119ta domowe mog\u0105 by\u0107 przedmiotem egzekucji. Po drugie, komornik mo\u017ce zaj\u0105\u0107 zwierz\u0119 domowe, ale wy\u0142\u0105cznie na wniosek wierzyciela, bowiem jest ograniczony jego wnioskami sk\u0142adanymi w toku post\u0119powania, co wynika z k.p.c. Po trzecie, w przypadku, gdy wierzyciel wniosek taki z\u0142o\u017cy, komornik winien uwzgl\u0119dni\u0107 szereg regulacji prawnych odnosz\u0105cych si\u0119 do ochrony zwierz\u0105t (ale nie tylko ustaw\u0119 o ochronie zwierz\u0105t, bowiem konstrukcja tego przepisu nakazuje uwzgl\u0119dnienie wszystkich akt\u00f3w prawnych dotycz\u0105cych ochrony zwierz\u0105t). Zatem organ egzekucyjny musi ka\u017cd\u0105 tak\u0105 spraw\u0119 traktowa\u0107 indywidualnie i ze szczeg\u00f3ln\u0105 dba\u0142o\u015bci\u0105 o dobro zwierz\u0119cia. Nie trudno bowiem wyobrazi\u0107 sobie, \u017ce nag\u0142a roz\u0142\u0105ka psa z jego opiekunem (nie lubi\u0119 i unikam okre\u015blenia \u201cw\u0142a\u015bciciel\u201d), zw\u0142aszcza, gdy ten darzy\u0142 go mi\u0142o\u015bci\u0105 i trosk\u0105, mo\u017ce spowodowa\u0107 u zwierz\u0119cia ogromny stres i cierpienie psychiczne. Nie spos\u00f3b zatem zgodzi\u0107 si\u0119 z prezentowanym w doktrynie stanowiskiem, \u017ce: \u201cChodzi tu przede wszystkim o zapewnienie <\/em>[przez komornika, przyp. autorki] odpowiednich warunk\u00f3w przetrzymywania zaj\u0119tych zwierz\u0105t i otoczenia ich w\u0142a\u015bciw\u0105 opiek\u0105.\u201d<\/em> Tak: Ereci\u0144ski Tadeusz (red.), Kodeks post\u0119powania cywilnego. Komentarz.<\/em> Tom V. Post\u0119powanie egzekucyjne, wyd. V, 2016 r. Na kwesti\u0119 t\u0119 nale\u017cy spojrze\u0107 o wiele szerzej, tj. w kontek\u015bcie mo\u017cliwo\u015bci z\u0142amania szereg\u00f3w przepis\u00f3w m\u00f3wi\u0105cych o prawnej ochronie zwierz\u0105t, z uwagi na spowodowanie u zwierz\u0119cia stresu i cierpienia psychicznego.<\/p>\n\n\n\n Art. 829. pkt 3) k.p.c. przewiduje co prawda wy\u0142\u0105czenia przedmiotowe spod egzekucji dotycz\u0105ce zwierz\u0105t, ale nie obejmuj\u0105 one, np. ps\u00f3w, czy kot\u00f3w, gdy\u017c odnosz\u0105 si\u0119 wy\u0142\u0105cznie do zwierz\u0105t gospodarskich i sytuacji, w kt\u00f3rej zwierz\u0119ta te zapewniaj\u0105 d\u0142u\u017cnikowi podstaw\u0119 egzystencji. Zgodnie z tym przepisem egzekucji nie podlega: jedna krowa lub dwie kozy albo trzy owce potrzebne do wy\u017cywienia d\u0142u\u017cnika i b\u0119d\u0105cych na jego utrzymaniu cz\u0142onk\u00f3w jego rodziny wraz z zapasem paszy i \u015bci\u00f3\u0142ki do najbli\u017cszych zbior\u00f3w. <\/p>\n\n\n\n Co zatem zrobi\u0107 w sytuacji, gdy komornik dokona zaj\u0119cia naszego ukochanego pupila? Zdecydowanie nie jest celowe sprzedanie lub darowanie go osobie trzeciej, bowiem zaj\u0119cie komornicze oznacza, \u017ce rozporz\u0105dzenie zwierz\u0119ciem po jego dokonaniu, b\u0119dzie bezskuteczne. Komornik b\u0119dzie m\u00f3g\u0142 \u017c\u0105da\u0107 wydania zwierz\u0119cia przez osob\u0119 trzeci\u0105. D\u0142u\u017cnikowi przys\u0142uguje natomiast prawo z\u0142o\u017cenia skargi na czynno\u015bci komornika. W pi\u015bmie takim nale\u017cy wykaza\u0107, \u017ce ju\u017c samo zaj\u0119cie zwierz\u0119cia zagra\u017ca prawom strony i jest sprzeczne z dobrostanem zwierz\u0119cia. Skarga dotyczy\u0107 b\u0119dzie zatem kwestii formalnych zwi\u0105zanych z post\u0119powaniem egzekucyjnym i mo\u017cliwo\u015bci\u0105 naruszenia przepis\u00f3w o ochronie zwierz\u0105t. Na z\u0142o\u017cenie skargi d\u0142u\u017cnik ma 7 dni od chwili dokonania czynno\u015bci (gdy by\u0142 przy niej obecny lub by\u0142 zawiadomiony o jej terminie), zawiadomienia o dokonaniu czynno\u015bci (gdy czynno\u015b\u0107 zosta\u0142a dokonana bez jego wiedzy) lub dowiedzenia si\u0119 o dokonaniu czynno\u015bci (w przypadku braku zawiadomienia). Zatem ze z\u0142o\u017ceniem takiej skargi nie nale\u017cy zwleka\u0107. Co prawda do licytacji zwierz\u0119cia nie dochodzi natychmiast po jego zaj\u0119ciu, a do tego czasu zwierz\u0119 zazwyczaj pozostaje u swojego dotychczasowego opiekuna (kt\u00f3ry pe\u0142ni funkcj\u0119 dozorcy), jednak ca\u0142kowita bierno\u015b\u0107 d\u0142u\u017cnika mo\u017ce doprowadzi\u0107 do utraty zwierz\u0119cia, w przypadku gdy znajd\u0105 si\u0119 nabywcy.\u00a0<\/p>\n\n\n\n Kolejn\u0105 kwesti\u0105, o kt\u00f3rej d\u0142u\u017cnik powinien pami\u0119ta\u0107, jest mo\u017cliwo\u015b\u0107 zaskar\u017cenia oszacowania warto\u015bci zaj\u0119tego zwierz\u0119cia. Komornik, jako organ nieposiadaj\u0105cy wiedzy specjalistycznej w tym zakresie winien zasi\u0119gn\u0105\u0107 opinii bieg\u0142ego.<\/p>\n\n\n\n Oczywi\u015bcie mo\u017ce te\u017c zdarzy\u0107 si\u0119, \u017ce komornik zajmie zwierz\u0119, mimo, i\u017c d\u0142ug zosta\u0142 sp\u0142acony przed wszcz\u0119ciem egzekucji, w og\u00f3le nie istnia\u0142 albo co gorsza, dokona zaj\u0119cia zwierz\u0119cia, kt\u00f3re osoba trzecia pozostawi\u0142a pod opiek\u0105 d\u0142u\u017cnika. Komornik nie bada bowiem zasadno\u015bci tytu\u0142u egzekucyjnego oraz stanu w\u0142asno\u015bci przedmiot\u00f3w (sic!) zastanych w miejscu zamieszkania d\u0142u\u017cnika. W takich sytuacjach pom\u00f3c mo\u017ce wytoczenie pow\u00f3dztwa przeciwegzekucyjnego, kt\u00f3re wyst\u0119puje w dw\u00f3ch postaciach: 1. pow\u00f3dztwa opozycyjnego – gdy, np. wykazujemy, \u017ce d\u0142ug nie istnieje, bowiem zosta\u0142 sp\u0142acony po wydaniu nakazu zap\u0142aty i przed wszcz\u0119ciem post\u0119powania egzekucyjnego (czyli b\u0119dziemy zmierza\u0107 do pozbawienia wykonalno\u015bci tytu\u0142u egzekucyjnego w ca\u0142o\u015bci lub w cz\u0119\u015bci) oraz 2. ekscydencyjnego – gdy egzekucja kierowana jest do sk\u0142adnika maj\u0105tku nie b\u0119d\u0105cego w\u0142asno\u015bci\u0105 d\u0142u\u017cnika, lecz osoby trzeciej. R\u00f3wnie\u017c w tym przypadku musimy pami\u0119ta\u0107 o zachowaniu termin\u00f3w na dokonanie ww. czynno\u015bci, tj. wytoczenie pow\u00f3dztwa opozycyjnego w czasie trwania post\u0119powania egzekucyjnego oraz wytoczenie pow\u00f3dztwa ekscydencyjnego w terminie miesi\u0105ca od momentu dowiedzenia si\u0119 o naruszeniu prawa w\u0142asno\u015bci osoby trzeciej.<\/p>\n\n\n\n Niezale\u017cnie od tego, z kt\u00f3r\u0105 sytuacj\u0105 b\u0119dziemy mie\u0107 do czynienia, konieczne b\u0119dzie jeszcze z\u0142o\u017cenie wniosku o zawieszenie post\u0119powania egzekucyjnego do czasu rozpoznania naszej skargi\/pow\u00f3dztwa, bowiem w przeciwnym razie b\u0119dzie si\u0119 ono toczy\u0142o jak dotychczas. D\u0142u\u017cnik powinien mie\u0107 tak\u017ce \u015bwiadomo\u015b\u0107, \u017ce w przypadku niedoj\u015bcia do skutku pierwszej lub drugiej licytacji, wierzyciel b\u0119dzie mia\u0142 mo\u017cliwo\u015b\u0107 przej\u0119cia zwierz\u0119cia na w\u0142asno\u015b\u0107 za cen\u0119 nie ni\u017csz\u0105 od ceny wywo\u0142ania (tj.\u00be lub \u00bd warto\u015bci szacunkowej). Trudno wyobrazi\u0107 sobie, aby wierzyciel chcia\u0142 tego dokona\u0107, bowiem utrzymanie zwierz\u0119cia, to spore wydatki, ale nie mo\u017cna wykluczy\u0107 dzia\u0142ania w celu uprzykrzenia \u017cycia d\u0142u\u017cnikowi.<\/p>\n\n\n\n Sprawy, w kt\u00f3rych komornik zajmuje zwierz\u0119 domowe, s\u0105 zazwyczaj sprawami bardzo medialnymi. Za przyk\u0142ad mo\u017ce s\u0142u\u017cy\u0107 sprawa opisana tutaj<\/a>. Nie dzieje si\u0119 tak bez powodu. Prowadzenie egzekucji ze zwierz\u0105t domowych jest przyk\u0142adem dzia\u0142ania co do zasady zgodnego z prawem, jednak wysoce w\u0105tpliwego etycznie. Czasami gro\u017aba wierzyciela prowadzenia egzekucji ze zwierz\u0119cia mo\u017ce stanowi\u0107 jedynie pr\u00f3b\u0119 wp\u0142yni\u0119cia na opornego d\u0142u\u017cnika i mo\u017ce by\u0107 wystarczaj\u0105ca do spowodowania, \u017ce pieni\u0105dze nagle odnajd\u0105 si\u0119 i d\u0142ug zostanie sp\u0142acony. Je\u015bli jednak do takiego zaj\u0119cia dojdzie, to nale\u017cy mie\u0107 na wzgl\u0119dzie, \u017ce zazwyczaj rozdzielenie zwierz\u0119cia z jego opiekunem jest dramatem dla jednego i drugiego.\u00a0<\/p>\n\n\n\n Konieczne jest zatem ponowne pochylenie si\u0119 przez ustawodawc\u0119 nad tym tematem, zw\u0142aszcza wobec aktualnej wiedzy o potrzebach i zdolno\u015bciach emocjonalnych zwierz\u0105t domowych, kt\u00f3re tworz\u0105 szczeg\u00f3lne wi\u0119zi ze swoimi opiekunami. W mojej ocenie rozdzielenie zwierz\u0119cia domowego z jego opiekunem (o ile ten nie stosowa\u0142 wobec niego przemocy), praktycznie zawsze b\u0119dzie si\u0119 wi\u0105za\u0142o z krzywd\u0105 tego zwierz\u0119cia, zatem nie powinno by\u0107 dozwolone. Dyskusyjne jest tak\u017ce to, czy zwierz\u0119 rasowe mo\u017ce by\u0107 tak po prostu sprzedane ka\u017cdemu ch\u0119tnemu nabywcy, bez uprzedniego sprawdzenia w jakich warunkach zwierz\u0119 mia\u0142o by by\u0107 utrzymywane i do jakich cel\u00f3w mia\u0142oby by\u0107 wykorzystywane (np. niekontrolowanej przez nikogo reprodukcji zwierz\u0105t w celu uzyskiwania korzy\u015bci maj\u0105tkowych). Tym bardziej niezrozumia\u0142a jest odpowied\u017a Ministerstwa Sprawiedliwo\u015bci na interpelacj\u0119 poselsk\u0105 dotycz\u0105c\u0105 tego problemu z 2012 r., z kt\u00f3rej wynika, \u017ce katalog wy\u0142\u0105cze\u0144 spod egzekucji (art. 829 k.p.c.), jest ju\u017c i tak zbyt szeroki, co negatywnie wp\u0142ywa na sytuacj\u0119 wierzycieli.\u00a0 Pe\u0142n\u0105 odpowied\u017a mo\u017cna przeczyta\u0107 tutaj<\/a>.<\/p>\n\n\n\n *Niniejszy tekst nie stanowi aprobaty dla prowadzenia hodowli zwierz\u0105t rasowych.<\/p>\n\n\n\n r. pr. Angelika Kimbort<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"