{"id":428,"date":"2021-09-18T19:56:35","date_gmt":"2021-09-18T17:56:35","guid":{"rendered":"http:\/\/kancelariakimbort.pl\/?p=428"},"modified":"2024-09-02T16:19:51","modified_gmt":"2024-09-02T14:19:51","slug":"co-dalej-ze-zwierzetami-wykorzystywanymi-w-doswiadczeniach","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/kancelariakimbort.pl\/?p=428","title":{"rendered":"Co dalej ze zwierz\u0119tami wykorzystywanymi w do\u015bwiadczeniach?"},"content":{"rendered":"\n

14 wrze\u015bnia w Sejmie odby\u0142o si\u0119 posiedzenie po\u0142\u0105czonych Komisji Edukacji, Nauki i M\u0142odzie\u017cy oraz Komisji Rolnictwa i Rozwoju Wsi w sprawie nowelizacji ustawy o zwierz\u0119tach wykorzystywanych do cel\u00f3w naukowych lub edukacyjnych (druk 1454). Przebieg posiedzenia do ods\u0142uchania w ca\u0142o\u015bci tutaj<\/a>.<\/p>\n\n\n\n

Konieczno\u015b\u0107 znowelizowania ustawy wynika z zainicjowanego przez Komisj\u0119 Europejsk\u0105 post\u0119powania wobec Polski w zwi\u0105zku ze sposobem transpozycji do prawa polskiego przepis\u00f3w dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady 2010\/63\/UE z dnia 22 wrze\u015bnia 2010 r. w sprawie ochrony zwierz\u0105t wykorzystywanych do cel\u00f3w naukowych. Przy okazji polski ustawodawca postanowi\u0142 wprowadzi\u0107 do projektu kilka kontrowersyjnych przepis\u00f3w<\/strong>, kt\u00f3re z transpozycj\u0105 dyrektywy i prawn\u0105 ochron\u0105 zwierz\u0105t nie maj\u0105 nic wsp\u00f3lnego. Przebieg prac legislacyjnych nad projektem mo\u017cna \u015bledzi\u0107 tutaj<\/a>.<\/p>\n\n\n\n

Dlaczego projektowane zmiany nazywam kontrowersyjnymi? Poniewa\u017c godz\u0105 nie tylko w prawa zwierz\u0105t, ale tak\u017ce w prawa obywatelskie. <\/span><\/strong><\/h3>\n\n\n\n

<\/p>\n\n\n\n

Zanim jednak przejd\u0119 do ich om\u00f3wienia, przybli\u017c\u0119 Pa\u0144stwu przebieg posiedzenia Komisji, w kt\u00f3rym bra\u0142am czynny udzia\u0142 reprezentuj\u0105c Stowarzyszenie „Otwarte Klatki”<\/a>. <\/p>\n\n\n\n

Maj\u0105c na uwadze tre\u015b\u0107 projektu i zbyt lakoniczne i og\u00f3lnikowe uzasadnienie, Pos\u0142anka Ma\u0142gorzata Tracz<\/a> (Zieloni) wnios\u0142a o odrzucenie projektu – z uwagi na konieczno\u015b\u0107 jego dopracowania. G\u0142osami Pos\u0142\u00f3w i Pos\u0142anek PiS, wniosek zosta\u0142 odrzucony, tak jak ponad 20 poprawek<\/strong> przygotowanych po konsultacjach z organizacjami pozarz\u0105dowymi.<\/p>\n\n\n\n

Sekretarz stanu w Ministerstwie Edukacji, Nauki i M\u0142odzie\u017cy Wojciech Murdzek, kt\u00f3ry przedstawia\u0142 g\u0142\u00f3wne za\u0142o\u017cenia projektu, uzna\u0142, \u017ce cz\u0119\u015b\u0107 zg\u0142oszonych poprawek jest godna rozwa\u017cenia, jednak rekomendowa\u0142 odrzucenie<\/strong> podczas pierwszego czytania wszystkich poprawek, twierdz\u0105c, \u017ce nie zd\u0105\u017cy\u0142 si\u0119 z nimi zapozna\u0107… (!) Zauwa\u017cy\u0107 nale\u017cy, \u017ce poprawki bazowa\u0142y na znanych Ministrowi stanowiskach przedstawionych przez organizacje spo\u0142eczne w ramach konsultacji spo\u0142ecznych, a tak\u017ce by\u0142y na bie\u017c\u0105co uzasadniane w toku prac Komisji. Cz\u0119\u015b\u0107 poprawek dotyczy\u0142a problem\u00f3w niedostrze\u017conych<\/strong> przez projektodawc\u0119, inne modyfikowa\u0142y<\/strong> propozycje wskazane w projekcie.<\/p>\n\n\n\n

Co istotne, do projektu ustawy sporo zastrze\u017ce\u0144 mia\u0142o Biuro Legislacyjne Kancelarii Sejmu<\/strong>. Wskazano, \u017ce ilo\u015b\u0107 zmian uzasadnia z\u0142o\u017cenie nowego projektu. Do ustawy matki, licz\u0105cej ponad 70 artyku\u0142\u00f3w merytorycznych zg\u0142oszono w projekcie ponad 50 poprawek. W my\u015bl \u00a7 84 rozporz\u0105dzenia Prezesa Rady Ministr\u00f3w z dnia 20 czerwca 2002 r. w sprawie \u201eZasad techniki prawodawczej\u201d, je\u015bli zmiany wprowadzane w ustawie mia\u0142yby by\u0107 liczne albo mia\u0142yby narusza\u0107 konstrukcj\u0119 lub sp\u00f3jno\u015b\u0107 ustawy albo gdy ustawa by\u0142a ju\u017c poprzednio wielokrotnie nowelizowana, opracowuje si\u0119 projekt nowej ustawy.<\/p>\n\n\n\n

Przedstawiciele Biura Legislacyjnego obecni podczas prac nad projektem zg\u0142osili ok 20 poprawek<\/strong> o charakterze redakcyjno-legislacyjnym i doprecyzowuj\u0105cym,  kt\u00f3re niemal\u017ce w ca\u0142o\u015bci zosta\u0142y uznane za zasadne przez Wiceministra Murdzka. Na sali da\u0142o si\u0119 us\u0142ysze\u0107 g\u0142osy dezaprobaty<\/strong> dla tak niechlujnie przygotowanego przez rz\u0105d projektu<\/strong>. Wiceminister Murdzek wskaza\u0142 na kr\u00f3tki czas dostosowania ustawy do dyrektywy i \u015bwiadome wybranie takiej drogi nowelizacji.<\/p>\n\n\n\n

Pos\u0142anka Krystyna Szumilas (KO) odwo\u0142uj\u0105c si\u0119 do stanowiska Biura Legislacyjnego, wskazuj\u0105c, \u017ce poza zg\u0142oszonymi ponad 50 poprawkami do ustawy matki, zg\u0142oszono ponad 20 poprawek do samego projektu i zaproponowa\u0142a powo\u0142anie podkomisji sejmowej, aby da\u0107 Ministerstwu czas na zapoznanie si\u0119 z poprawkami. W jej ocenie drugie czytanie ustawy nie jest czasem w\u0142a\u015bciwym na dyskutowanie o brzmieniu ustawy. Uwaga ta nie zosta\u0142a uwzgl\u0119dniona. <\/p>\n\n\n\n

Zanim g\u0142os oddano przedstawicielom organizacji spo\u0142ecznych, zaledwie trzy pos\u0142anki zabra\u0142y g\u0142os w obronie zwierz\u0105t. <\/p>\n\n\n\n

Po wprowadzeniu poprawek zaproponowanych przez Biuro Legislacji oraz – miejmy nadziej\u0119 – poprawek zaproponowanych przez Pos\u0142anki i Pos\u0142\u00f3w w toku prac nad projektem i przygotowanych wsp\u00f3lnie ze stron\u0105 spo\u0142eczn\u0105 – projekt trafi pod obrady Sejmu. <\/p>\n\n\n\n

Co zak\u0142ada projekt nowelizacji?<\/span><\/strong><\/h4>\n\n\n\n

Organizacje spo\u0142eczne obawiaj\u0105 si\u0119, \u017ce zostan\u0105 ca\u0142kowicie<\/strong> pozbawione mo\u017cliwo\u015bci wyst\u0119powania w interesie zwierz\u0105t<\/strong> w post\u0119powaniach w sprawie udzielania zgody na przeprowadzenie do\u015bwiadcze\u0144 na zwierz\u0119tach. Obawy te s\u0105 s\u0142uszne, bowiem projekt w art. 40 zak\u0142ada wy\u0142\u0105czenie stosowania w tych post\u0119powaniach art. 31 Kodeksu post\u0119powania administracyjnego, zgodnie z kt\u00f3rym:<\/p>\n\n\n\n

\u00a7  1. <\/em><\/em>Organizacja spo\u0142eczna mo\u017ce w sprawie dotycz\u0105cej innej osoby wyst\u0119powa\u0107 z \u017c\u0105daniem:<\/em><\/p>\n\n\n\n

2)<\/em> <\/em>dopuszczenia jej do udzia\u0142u w post\u0119powaniu,<\/em><\/p>\n\n\n\n

je\u017celi jest to uzasadnione celami statutowymi tej organizacji i gdy przemawia za tym interes spo\u0142eczny.<\/em><\/p>\n\n\n\n

\u00a7  3. <\/em><\/em>Organizacja spo\u0142eczna uczestniczy w post\u0119powaniu na prawach strony. <\/em><\/p>\n\n\n\n

Jako alternatyw\u0119 zaproponowano wprowadzenie instytucji zdania odr\u0119bnego<\/strong>, kt\u00f3r\u0105 nazwa\u0142am „2×3”, cho\u0107 zdecydowanie nie jest to propozycja na sz\u00f3stk\u0119. <\/p>\n\n\n\n

Zatrzymajmy si\u0119 jednak na chwil\u0119 przy aktualnym stanie prawnym<\/span><\/h4>\n\n\n\n

Tzw. Lokalna Komisja Etyczna ds. Do\u015bwiadcze\u0144 na Zwierz\u0119tach (dalej: LKE), jest organem kolegialnym i w drodze uchwa\u0142y podejmuje decyzje o wyra\u017ceniu zgody na przeprowadzenie do\u015bwiadczenia. W sk\u0142ad LKE wchodzi m.in. trzech przedstawicieli organizacji spo\u0142ecznych, kt\u00f3rych celem statutowym jest ochrona zwierz\u0105t. W aktualnym stanie prawnym, ka\u017cdy cz\u0142onek LKE mo\u017ce z\u0142o\u017cy\u0107 odwo\u0142anie od uchwa\u0142y LKE wyra\u017caj\u0105cej zgod\u0119 na przeprowadzenie do\u015bwiadczenia (w praktyce z mo\u017cliwo\u015bci tej korzystaj\u0105 przedstawiciele organizacji spo\u0142ecznych). W\u00f3wczas Krajowa Komisja Etyczna ds. Do\u015bwiadcze\u0144 na Zwierz\u0119tach (dalej: KKE) pochyla si\u0119 nad uchwa\u0142\u0105 LKE oraz odwo\u0142aniem i podejmuje w\u0142asn\u0105 uchwa\u0142\u0119, w kt\u00f3rej utrzymuje zaskar\u017con\u0105 uchwa\u0142\u0119 w mocy lub przekazuje spraw\u0119 do ponownego rozpatrzenia przez LKE. Skuteczno\u015b\u0107 odwo\u0142a\u0144 sk\u0142adanych przez reprezentant\u00f3w organizacji spo\u0142ecznych jest niemal\u017ce stuprocentowa<\/strong> (i by\u0107 mo\u017ce dlatego kwestia ta sta\u0142a si\u0119 tak problematyczna). Oznacza to, \u017ce aktualnie jeden <\/strong>cz\u0142onek LKE jest w stanie przekona\u0107 KKE, \u017ce pozosta\u0142ych 11 cz\u0142onk\u00f3w LKE myli\u0142o si\u0119 wydaj\u0105c zgod\u0119 na do\u015bwiadczenie, a planowanie do\u015bwiadczenie z wykorzystaniem zwierz\u0105t nie powinno mie\u0107 miejsca.<\/p>\n\n\n\n

Jak b\u0119dzie je\u015bli projektowane przepisy wejd\u0105 w \u017cycie? <\/span><\/strong><\/h4>\n\n\n\n

Wedle projektowanego art. 51a: <\/p>\n\n\n\n

1. Cz\u0142onek lokalnej komisji, kt\u00f3ry przy podejmowaniu uchwa\u0142y w sprawie<\/em> zgody na przeprowadzenie albo zmian\u0119 do\u015bwiadczenia <\/em>zg\u0142asza\u0142 zastrze\u017cenia<\/em><\/strong> i <\/em>nie zgodzi\u0142<\/em><\/strong> si\u0119 z wi\u0119kszo\u015bci\u0105<\/em><\/strong>, mo\u017ce zg\u0142osi\u0107 zawieraj\u0105ce te zastrze\u017cenia <\/em>pisemne zdanie odr\u0119bne<\/em><\/strong> i, w<\/em> terminie <\/em>3 dni<\/em><\/strong> roboczych od dnia podj\u0119cia uchwa\u0142y, <\/em>do\u0142\u0105czy\u0107 jego pisemne uzasadnienie<\/em><\/strong>.<\/em> Zdanie odr\u0119bne mo\u017ce by\u0107 zg\u0142oszone wsp\u00f3lnie przez cz\u0142onk\u00f3w lokalnej komisji.<\/em><\/p>\n\n\n\n

2. Uzasadnienie zdania odr\u0119bnego obejmuje wskazanie <\/em>przyczyn<\/em><\/strong> jego zg\u0142oszenia i<\/em> przepis\u00f3w<\/em><\/strong>, kt\u00f3re w ocenie zg\u0142aszaj\u0105cego zdanie odr\u0119bne zosta\u0142y naruszone przez podj\u0119cie<\/em> uchwa\u0142y w sprawie zgody na przeprowadzenie albo zmian\u0119 do\u015bwiadczenia.<\/em> <\/p>\n\n\n\n

3. W przypadku gdy do uchwa\u0142y o udzieleniu zgody na przeprowadzenie albo<\/em> zmian\u0119 do\u015bwiadczenia zdanie odr\u0119bne zosta\u0142o zg\u0142oszone przez <\/em>co najmniej 3 cz\u0142onk\u00f3w<\/em><\/strong> lokalnej komisji:<\/em><\/p>\n\n\n\n

1) uchwa\u0142\u0119 wraz ze zdaniem odr\u0119bnym i jego uzasadnieniem oraz pozosta\u0142ymi aktami<\/em> sprawy przekazuje si\u0119 Komisji,<\/em><\/p>\n\n\n\n

2) kopie uchwa\u0142y, zdania odr\u0119bnego i jego uzasadnienia dor\u0119cza si\u0119 u\u017cytkownikowi<\/em><\/p>\n\n\n\n

\u2212 w terminie 7 dni roboczych od dnia do\u0142\u0105czenia pisemnego uzasadnienia.<\/em><\/p>\n\n\n\n

4. Dokonanie czynno\u015bci, o kt\u00f3rych mowa w ust. 3, <\/em>wstrzymuje<\/em><\/strong> wykonanie uchwa\u0142y.<\/em><\/p>\n\n\n\n

Przepis zak\u0142ada, \u017ce aby KKE w og\u00f3le pochyli\u0142a si\u0119 nad w\u0105tpliw\u0105 uchwa\u0142\u0105 LKE, zdanie odr\u0119bne b\u0119dzie musia\u0142o z\u0142o\u017cy\u0107 a\u017c 3 cz\u0142onk\u00f3w<\/strong> LKE. W dodatku w terminie 3 dni<\/strong> roboczych b\u0119d\u0105 musieli oni przedstawi\u0107 uzasadnienie do zdania odr\u0119bnego. Dlaczego to jest tak problematyczne? Przygotowanie do posiedzenia LKE zajmuje wiele godzin, podczas kt\u00f3rych nale\u017cy przeanalizowa\u0107 zazwyczaj kilkana\u015bcie obszernych i skomplikowanych wniosk\u00f3w (kiedy pisz\u0119 te s\u0142owa na mojej skrzynce pocztowej oczekuj\u0105 materia\u0142y na najbli\u017csze posiedzenie LKE – plan posiedzenia liczy a\u017c 27 punkt\u00f3w, a to oznacza, \u017ce w ci\u0105gu 6 dni musz\u0119 przeanalizowa\u0107 27 wniosk\u00f3w lub pism w sprawach, kt\u00f3re s\u0105 w toku). Wymaga to po\u015bwi\u0119cenia prywatnego czasu, zazwyczaj kosztem godzin przeznaczonych na sen. Dla pe\u0142nego ogl\u0105du sytuacji: za udzia\u0142 w posiedzeniu przys\u0142uguje zawrotna kwota 250 z\u0142 brutto, z kt\u00f3rej potr\u0105cany jest podatek. Praca w LKE jest wi\u0119c bardzo specyficzna – wymaga profesjonalnego przygotowania i ogromnego zaanga\u017cowania, a wykonywania jest praktycznie spo\u0142ecznie. Nadto cz\u0142onkowie LKE maj\u0105 zazwyczaj inne zobowi\u0105zania zawodowe i rodzinne, zatem napisanie merytorycznie dobrego uzasadnienia zdania odr\u0119bnego, opartego na przepisach i literaturze naukowej (najcz\u0119\u015bciej angloj\u0119zycznej) w tak kr\u00f3tkim terminie, jak 3 dni robocze, graniczy\u0107 b\u0119dzie z cudem. Mo\u017ce to prowadzi\u0107 do sytuacji, w kt\u00f3rej zwyczajnie brak czasu stanie na drodze do uratowania zwierz\u0105t przed bezsensownymi lub drastyczymi do\u015bwiadczeniami. Zaznaczy\u0107 nale\u017cy, \u017ce aktualnie na napisanie odwo\u0142ania od uchwa\u0142y LKE cz\u0142onek LKE, kt\u00f3ry wst\u0105pi\u0142 do post\u0119powania ma 14 dni. Ale zanim cz\u0142onek LKE stanie przed dylematem pisa\u0107 uzasadnienie czy nie, musi wydarzy\u0107 si\u0119 jeszcze jedna wa\u017cna rzecz – dwaj inni cz\u0142onkowie komisji musz\u0105 podzieli\u0107 jego zdanie. <\/p>\n\n\n\n

Skoro przedstawicieli organizacji spo\u0142ecznych jest trzech, to w czym problem?<\/span><\/strong><\/h4>\n\n\n\n

Instytucji zdania odr\u0119bnego nie mo\u017cna budowa\u0107 na za\u0142o\u017ceniu – kt\u00f3re zdaje si\u0119 p\u0142yn\u0105\u0107 z tre\u015bci uzasadnienia projektu – \u017ce skoro s\u0105 trzy takie osoby w sk\u0142adzie LKE, to w razie potrzeby zg\u0142osz\u0105 zdanie odr\u0119bne. Po pierwsze: nawet cz\u0142onkowie organizacji spo\u0142ecznych nie musz\u0105 by\u0107 zgodni, co najlepiej obrazuje sytuacja, w kt\u00f3rej tylko jeden z nich sprzeciwia si\u0119 do\u015bwiadczeniu, a uchwa\u0142a KKE potwierdza, \u017ce to ta jedna osoba mia\u0142a racj\u0119. Po drugie: nie zawsze te\u017c mo\u017cliwy jest udzia\u0142 wszystkich cz\u0142onk\u00f3w LKE w posiedzeniu, co zmniejsza szanse na powodzenie zg\u0142oszenia a\u017c trzech zda\u0144 odr\u0119bnych. Niestety praktyka pokazuje, \u017ce wi\u0119kszo\u015b\u0107 cz\u0142onk\u00f3w LKE, b\u0119d\u0105cych eksperymentatorami, nawet w przypadku powzi\u0119cia w\u0105tpliwo\u015bci co do wniosku i ich wyg\u0142oszenia na forum, finalnie g\u0142osuje za przeprowadzeniem do\u015bwiadczenia. Po trzecie: skoro wy\u0142\u0105czamy stosowanie art. 31 Kodeksu post\u0119powania administracyjnego, to oznacza, \u017ce zg\u0142oszenie zdania odr\u0119bnego nie uprawnia cz\u0142onk\u00f3w LKE, kt\u00f3rzy je zg\u0142osili, do udzia\u0142u w post\u0119powaniu przed KKE, tj. chocia\u017cby zg\u0142aszania wniosk\u00f3w dowodowych czy zasi\u0119gni\u0119cia opinii eksperta. Niemo\u017cliwe, z pozycji cz\u0142onka sk\u0142adaj\u0105cego zdanie odr\u0119bne, b\u0119dzie tak\u017ce zaskar\u017cenie uchwa\u0142y KKE do Wojew\u00f3dzkiego S\u0105du Administracyjnego. Mo\u017cliwo\u015b\u0107 dzia\u0142ania w interesie zwierz\u0105t staje si\u0119 iluzoryczna.<\/p>\n\n\n\n

Nadto redakcja projektowanego przepisu rodzi w\u0105tpliwo\u015bci w zakresie jego stosowania. Zgodnie bowiem z projektowanym art. 51a ust. 1:<\/p>\n\n\n\n

Cz\u0142onek lokalnej komisji, kt\u00f3ry <\/em>przy podejmowaniu uchwa\u0142y<\/em><\/strong> w sprawie zgody na przeprowadzenie albo zmian\u0119 do\u015bwiadczenia zg\u0142asza\u0142 zastrze\u017cenia i nie zgodzi\u0142<\/em> si\u0119 z wi\u0119kszo\u015bci\u0105, <\/em>mo\u017ce zg\u0142osi\u0107<\/em><\/strong> zawieraj\u0105ce te zastrze\u017cenia <\/em>pisemne zdanie odr\u0119bne<\/em><\/strong> i, w<\/em> terminie 3 dni roboczych od dnia podj\u0119cia uchwa\u0142y, <\/em>do\u0142\u0105czy\u0107<\/em><\/strong> jego pisemne uzasadnienie. Zdanie odr\u0119bne mo\u017ce by\u0107 zg\u0142oszone wsp\u00f3lnie przez cz\u0142onk\u00f3w lokalnej komisji.<\/em><\/p>\n\n\n\n

Redakcja przepisu zak\u0142ada, \u017ce pisemne zdanie odr\u0119bne sk\u0142ada si\u0119 przy podejmowaniu uchwa\u0142y, tj. w toku posiedzenia LKE. Natomiast sporz\u0105dzenie pisemnego uzasadnienie zdania odr\u0119bnego jest czynno\u015bci\u0105 nast\u0119pcz\u0105 wobec zg\u0142oszenia zdania odr\u0119bnego i nast\u0119puje w terminie 3 dni roboczych. <\/p>\n\n\n\n

Zastanawia mnie zatem: <\/p>\n\n\n\n

  1. jak zg\u0142osi\u0107 pisemne<\/strong> zdanie odr\u0119bne przy podejmowaniu uchwa\u0142y, tj. w czasie posiedzenia LKE, kt\u00f3re odbywa si\u0119 on-line (aktualnie, z uwagi na pandemi\u0119 SARS-CoV-2 odbywaj\u0105 si\u0119 tak wszystkie posiedzenia w mojej LKE).<\/li><\/ol>\n\n\n\n

    Czy wystarczaj\u0105ce b\u0119dzie przes\u0142anie zdania odr\u0119bnego, np. na adres e-mail LKE? Czy w tym przypadku sformu\u0142owanie \u201cpisemne\u201d nale\u017cy rozumie\u0107, jako \u201cwymagaj\u0105ce formy pisemnej\u201d w rozumieniu art. 78 \u00a7 1 Kodeksu cywilnego, a zatem wymagaj\u0105ce podpisu w\u0142asnor\u0119cznego lub z\u0142o\u017cenia o\u015bwiadczenia w formie elektronicznej w rozumieniu art. 781<\/sup> \u00a7 1 Kodeksu cywilnego? W przypadku tego drugiego, zaznaczy\u0107 nale\u017cy, \u017ce \u017caden przepis nie obliguje cz\u0142onk\u00f3w LKE do posiadania kwalifikowanego podpisu elektronicznego. Uzyskanie takiego podpisu we w\u0142asnym zakresie wi\u0105za\u0142oby si\u0119 z konieczno\u015bci\u0105 poniesienia dodatkowego kosztu, co by\u0142oby dla cz\u0142onk\u00f3w LKE – pracuj\u0105cych praktycznie spo\u0142ecznie – nadmiernym obci\u0105\u017ceniem finansowym. <\/p>\n\n\n\n

    2. Jak zg\u0142osi\u0107 pisemne zdanie odr\u0119bne w toku stacjonarnego posiedzenia LKE, w sytuacji, gdy dopiero w wyniku odbytej dyskusji zrodz\u0105 si\u0119 w\u0105tpliwo\u015bci, co do zasadno\u015bci przeprowadzenia do\u015bwiadczenia?<\/p>\n\n\n\n

    Przebieg posiedze\u0144, bez wzgl\u0119du na ich form\u0119, nie pozwala na wy\u0142\u0105czenie si\u0119 cz\u0142onka z obrad w celu sporz\u0105dzenia pisemnego zdania odr\u0119bnego, bowiem wnioski omawiane s\u0105 jeden po drugim i istotne jest, aby zapewnione by\u0142o odpowiednie kworum. Cz\u0119sto bowiem zdarza si\u0119, \u017ce poszczeg\u00f3lni cz\u0142onkowie musz\u0105 wy\u0142\u0105czy\u0107 si\u0119 na czas rozpatrywania wniosk\u00f3w dotycz\u0105cych do\u015bwiadcze\u0144, w kt\u00f3rych bior\u0105 udzia\u0142 lub z powodu innych obowi\u0105zk\u00f3w s\u0142u\u017cbowych. Czy zatem Przewodnicz\u0105cy LKE b\u0119dzie zobowi\u0105zany do zarz\u0105dzenia przerwy w posiedzeniu, celem umo\u017cliwienia przygotowania pisemnego zdania odr\u0119bnego? Nawet w takim przypadku pozostaje problem dost\u0119pno\u015bci drukarki i artyku\u0142\u00f3w biurowych.<\/p>\n\n\n\n

    Projektowany przepis jest nieprecyzyjny. Nie mo\u017cna odpowiedzi na postawione pytania pozostawi\u0107 wy\u0142\u0105cznie praktyce LKE. Niespe\u0142nienie wymogu pisemno\u015bci zdania odr\u0119bnego, mo\u017ce powodowa\u0107, \u017ce u\u017cytkownicy b\u0119d\u0105 podnosi\u0107 t\u0119 kwesti\u0119 w ramach zarzutu w przypadku kwestionowania uchwa\u0142y KKE. <\/p>\n\n\n\n

    <\/p>\n\n\n\n

    Utajnienie prac Lokalnych Komisji Etycznych ds. Do\u015bwiadcze\u0144 na Zwierz\u0119tach <\/span><\/h4>\n\n\n\n

    Kolejna kontrowersyjna propozycja znalaz\u0142a si\u0119 w projektowanym art. 38a<\/strong>, kt\u00f3ry stanowi, \u017ce:<\/p>\n\n\n\n

    Wnioski sk\u0142adane do komisji w sprawach, o kt\u00f3rych mowa w art. 36 ust.<\/em> 1 pkt 1, uchwa\u0142y podejmowane w sprawach, o kt\u00f3rych mowa w tym artykule, a tak\u017ce<\/em> protoko\u0142y i inne dokumenty wytworzone w toku prac Komisji i lokalnych komisji <\/em>nie<\/em> stanowi\u0105 informacji publicznej<\/em><\/strong>.<\/em><\/p>\n\n\n\n

    W uzasadnieniu, na str. 40 wskazano, \u017ce: \u201c(…) tre\u015bci zawarte w dokumentacji b\u0119d\u0105cej w dyspozycji komisji etycznych powinny podlega\u0107 ochronie na podobnych zasadach jak dokumenty, o kt\u00f3rych mowa w art. 381 ustawy z dnia 20 lipca 2018 r. \u2212 Prawo o szkolnictwie wy\u017cszym i nauce, w tym w szczeg\u00f3lno\u015bci wnioski o przyznanie finansowania sk\u0142adane do Narodowego Centrum Nauki i Narodowego Centrum Bada\u0144 i Rozwoju.\u201d<\/em><\/p>\n\n\n\n

    Jako, \u017ce w uzasadnieniu mowa jest o dokumentach, projektodawcy chodzi\u0142o zapewne o powo\u0142anie si\u0119 na ust. 2 ww. przepisu, zgodnie z kt\u00f3rym: <\/p>\n\n\n\n

    Dokumenty wytworzone w toku prac zespo\u0142u doradczego, o kt\u00f3rym mowa w art. 341, dotycz\u0105ce zada\u0144 finansowanych ze \u015brodk\u00f3w finansowych, o kt\u00f3rych mowa w ust. 1, nie stanowi\u0105 informacji publicznej.<\/em><\/p>\n\n\n\n

    Wskaza\u0107 nale\u017cy, \u017ce ju\u017c sama redakcja tego przepisu jest nieprawid\u0142owa, co podnosi si\u0119 w doktrynie.<\/p>\n\n\n\n

    Pierwsze zastrze\u017cenie budzi sama redakcja tego przepisu. „Po pierwsze, powinno by\u0107 oczywiste, \u017ce sam dokument nie jest informacj\u0105 publiczn\u0105, gdy\u017c informacj\u0119 publiczn\u0105 stanowi tre\u015b\u0107 i posta\u0107 dokument\u00f3w urz\u0119dowych <\/strong>(por. np. art. 6 ust. 1 pkt 4 lit. a u.d.i.p.). Literalnie odczytywany przepis stwierdza zatem fakt oczywisty i jako taki by\u0142by zb\u0119dny, cho\u0107, jak mo\u017cna s\u0105dzi\u0107 (…) intencj\u0105 ustawodawcy by\u0142o wy\u0142\u0105czenie spod re\u017cimu informacji publicznej tre\u015bci i postaci wskazanych dokument\u00f3w.<\/em>” H. Izdebski [w:] J. M. Zieli\u0144ski, H. Izdebski, Prawo o szkolnictwie wy\u017cszym i nauce. Komentarz, wyd. II<\/em>, LEX\/el. 2021, art. 381.<\/p>\n\n\n\n

    Po drugie, jak zgodnie podnosz\u0105 organizacje spo\u0142eczne, propozycja ta uderza w podstawowe prawa obywatelskie<\/strong> i jest sprzeczna z art. 61 ust. 1 Konstytucji<\/strong>.<\/em> Ograniczenie tego prawa mo\u017ce nast\u0105pi\u0107 wy\u0142\u0105cznie w wyj\u0105tkowych przypadkach, zgodnie z ust. 3, tj. wy\u0142\u0105cznie ze wzgl\u0119du na okre\u015blone w ochron\u0119 wolno\u015bci i praw innych os\u00f3b i podmiot\u00f3w gospodarczych oraz ochron\u0119 porz\u0105dku publicznego, bezpiecze\u0144stwa lub wa\u017cnego interesu gospodarczego pa\u0144stwa. W uzasadnieniu projektu na pr\u00f3\u017cno szuka\u0107 przekonuj\u0105cych argument\u00f3w dla wprowadzenia projektowanego przepisu. <\/p>\n\n\n\n

    <\/p>\n\n\n\n

    Czego dotyczy\u0142y poprawki?<\/span><\/strong><\/h4>\n\n\n\n

    Organizacje spo\u0142eczne, kt\u00f3rych celem statutowym jest ochrona zwierz\u0105t<\/strong><\/p>\n\n\n\n

    Cz\u0142onkiem lokalnej komisji etycznej nie mo\u017ce by\u0107 osoba, kt\u00f3ra nale\u017cy do organizacji, kt\u00f3rej prawa zwierz\u0105t zosta\u0142y wpisane do statutu dla pozoru. Ka\u017cda organizacja, kt\u00f3ra zg\u0142osi kandydatur\u0119 na LKE powinna m\u00f3c wykaza\u0107 si\u0119 dorobkiem w dzia\u0142alno\u015bci na rzecz prawnej ochrony zwierz\u0105t, przez co rozumie si\u0119 udzia\u0142 w post\u0119powaniach karnych lub administracyjnych, w kt\u00f3rych organizacja taka reprezentuje interesy zwierz\u0105t. W tym celu zaproponowano zmian\u0119 brzmienia projektowanego art. 34 ust. 2b i 2e poprzez uwzgl\u0119dnienie w ich tre\u015bci ww. uwag. Niestety w LKE zasiadaj\u0105 osoby powo\u0142ane przez organizacje, kt\u00f3rych g\u0142\u00f3wnym celem jest promowanie jak najwy\u017cszego poziomu bada\u0144 naukowych z u\u017cyciem zwierz\u0105t, poprzez przeprowadzania szkole\u0144 os\u00f3b uczestnicz\u0105cych w procedurach.<\/p>\n\n\n\n

    Ra\u017c\u0105ce naruszenie wymaga\u0144 okre\u015blonych w ustawie<\/strong><\/p>\n\n\n\n

    Konieczne jest przyjrzenie si\u0119 projektowanemu art. 60a, m\u00f3wi\u0105cemu o tym co jest ra\u017c\u0105cym naruszeniem wymaga\u0144 okre\u015blonych w ustawie w zakresie, m.in. organizacji o\u015brodk\u00f3w u\u017cytkownik\u00f3w i warunk\u00f3w utrzymywania zwierz\u0105t. Przepisy te zosta\u0142y nadmiernie z\u0142agodzone. Jak to mo\u017cliwe, \u017ce dopiero co najmniej 3 miesi\u0119czny brak lekarza weterynarii ma by\u0107 ra\u017c\u0105cym naruszeniem, podczas gdy to ten lekarz powinien decydowa\u0107 o wcze\u015bniejszej eutanazji zwierz\u0105t, czy te\u017c mo\u017cliwo\u015bci ponownego wykorzystania zwierz\u0119cia w do\u015bwiadczeniu oraz dogl\u0105da\u0107 dobrostanu zwierz\u0105t. <\/p>\n\n\n\n

    Niezrozumia\u0142e jest tak\u017ce, \u017ce w przypadku stwierdzenia trzech narusze\u0144 wymaga\u0144, o kt\u00f3rych mowa w tym przepisie, stwierdzonych w czasie jednej kontroli albo w czasie co najmniej dw\u00f3ch kontroli, wymaga si\u0119, aby dodatkowo mia\u0142y one znacz\u0105cy negatywny wp\u0142yw na dobrostan zwierz\u0105t. <\/p>\n\n\n\n

    Sankcje karne <\/strong><\/p>\n\n\n\n

    Zastanawiaj\u0105ce jest tak\u017ce to dlaczego osoby wykonuj\u0105ce do\u015bwiadczenia na zwierz\u0119tach, w przypadku gdy nara\u017caj\u0105 je na niepotrzebny b\u00f3l i cierpienie, trwa\u0142e uszkodzenie organizmu lub gdy wykonuj\u0105 procedury bez uzyskania zgody LKE maj\u0105 odpowiada\u0107 \u0142agodniej, ni\u017c osoby zn\u0119caj\u0105ce si\u0119 nad zwierz\u0119tami. W ko\u0144cu to naukowcy najlepiej wiedz\u0105 jakie skutki dla zwierz\u0105t wi\u0105\u017c\u0105 si\u0119 z ich dzia\u0142aniami. Zaproponowano wi\u0119c zaostrzenie odpowiedzialno\u015bci karnej za czyny okre\u015blone w art. 66 ustawy.<\/p>\n\n\n\n

    Dzikie zwierz\u0119ta <\/strong><\/p>\n\n\n\n

    Na zasadzie wyj\u0105tkowego przypadku powinni\u015bmy wykonywa\u0107 procedury z udzia\u0142em zwierz\u0105t dzikich (art. 8 ust. 2). Dlatego te\u017c nowelizacja nie powinna rezygnowa\u0107 z wymogu „wyj\u0105tkowego przypadku” w odniesieniu do mo\u017cliwo\u015bci wykonywania do\u015bwiadcze\u0144 na zwierz\u0119tach dzikich. <\/p>\n\n\n\n

    Umowa w lekarzem weterynarii<\/strong><\/p>\n\n\n\n

    Priorytetem powinno by\u0107 podpisywanie um\u00f3w z lekarzami weterynarii w zakresie \u015bwiadczenia us\u0142ug doradczych w zakresie leczenia zwierz\u0105t (art. 8 ust. 4), a tak\u017ce wykonywania przez lekarzy weterynarii czynno\u015bci minimalizuj\u0105cych b\u00f3l i cierpienie w przypadku zwierz\u0105t dzikich (art. 8 ust. 4). W przepisach tych postuluje si\u0119 uwypuklenie prymatu podpisywania ww. um\u00f3w z lekarzami weterynarii, a dopiero w dalszej kolejno\u015bci, z innymi osobami, posiadaj\u0105cymi odpowiednie kwalifikacje.<\/p>\n\n\n\n

    Uzupe\u0142nianie szkole\u0144<\/strong><\/p>\n\n\n\n

    Osoby, kt\u00f3re maj\u0105 mie\u0107 jak\u0105kolwiek styczno\u015b\u0107 ze zwierz\u0119tami, a kt\u00f3re nie posiadaj\u0105 szkole\u0144 w zakresie w jakich wymaga je polskie prawo, powinny uzupe\u0142ni\u0107 szkolenie przed przyst\u0105pieniem do jakiejkolwiek czynno\u015bci z udzia\u0142em zwierz\u0105t. Postuluje si\u0119 uzupe\u0142nienie art. 21a ust. 3 o taki warunek.<\/p>\n\n\n\n

    Kontrola wykonywana przez Powiatowego Lekarza Weterynarii<\/strong><\/p>\n\n\n\n

    Kompetencje kontrolne Powiatowego Lekarza Weterynarii powinny zosta\u0107 wzmocnione poprzez konieczno\u015b\u0107 powiadamiania go o przeprowadzaniu do\u015bwiadczenia poza o\u015brodkiem u\u017cytkownika na 7 dni przed planowanym rozpocz\u0119ciem procedur, tak aby mia\u0142 realn\u0105 mo\u017cliwo\u015b\u0107 kontroli takiego miejsca (postulowana miana brzmienia art. 54 ust. 2a). <\/p>\n\n\n\n

    Konieczne jest tak\u017ce aby PLW posiada\u0142 wszelkie dane niezb\u0119dne do pilnego kontaktu z ekspertem, kt\u00f3ry mo\u017ce wzi\u0105\u0107 udzia\u0142 w kontroli, a nie musia\u0142 zwraca\u0107 si\u0119 o nie do w\u0142a\u015bciwego ministra (postulowana zmiana brzmienia art. 55 ust. 8).<\/p>\n\n\n\n

    Oceny retrospektywne<\/strong><\/p>\n\n\n\n

    Zasadne jest uregulowanie kwestii przekazywania przez u\u017cytkownik\u00f3w dokumentacji niezb\u0119dnej do wydania oceny retrospektywnej (tj. oceny wynik\u00f3w przeprowadzonego do\u015bwiadczenia) tak, aby to LKE nie musia\u0142y upomina\u0107 si\u0119 o te dokumenty (postulowana zmiana brzmienia art. 52 ust. 2). Aktualnie przepis ten stanowi, \u017ce po zako\u0144czeniu do\u015bwiadczenia, kt\u00f3re podlega ocenie retrospektywnej, u\u017cytkownik (eksperymentator) niezw\u0142ocznie przekazuje lokalnej komisji dokumentacj\u0119, o kt\u00f3rej mowa w tym przepisie. Jak jednak rozumie\u0107 sformu\u0142owanie \u201cniezw\u0142ocznie\u201d? Postuluje si\u0119 zatem wprowadzenie zastrze\u017cenia, aby nast\u0119powa\u0142o to niezw\u0142ocznie, nie p\u00f3\u017aniej ni\u017c w terminie 3 miesi\u0119cy od zako\u0144czenia do\u015bwiadczenia. Jest to o tyle istotne, \u017ce w przypadku do\u015bwiadczenia, kt\u00f3re kolokwialnie m\u00f3wi\u0105c „nie wysz\u0142o”, mo\u017cemy unikn\u0105\u0107 w przysz\u0142o\u015bci skazania innych zwierz\u0105t na podobne prze\u017cycia. Dookre\u015blenie terminu na przes\u0142anie dokumentacji pozwoli na dokonanie kolejnej zmiany postulowanej tym razem w art. 69, tj. mo\u017cliwo\u015bci na\u0142o\u017cenia na u\u017cytkownika kary pieni\u0119\u017cnej w przypadku zw\u0142oki w przekazaniu dokumentacji.<\/p>\n\n\n\n

    Za punktem 7 preambu\u0142y do dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady 2010\/63\/UE z dnia 10 wrze\u015bnia 2010 r. w sprawie ochrony zwierz\u0105t wykorzystywanych do cel\u00f3w naukowych nale\u017cy zauwa\u017cy\u0107, \u017ce stosunek do zwierz\u0105t zale\u017cy tak\u017ce od krajowych postaw, a pa\u0144stwa cz\u0142onkowskie UE mog\u0105 gwarantowa\u0107 zwierz\u0119tom wykorzystywanym do cel\u00f3w naukowych szersz\u0105 ochron\u0119 prawn\u0105, ni\u017c przewiduje dyrektywa. Oznacza to, \u017ce polski ustawodawca mog\u0105c wprowadza\u0107 wy\u017csze standardy, ale z jakiego\u015b powodu zdecydowa\u0142 si\u0119 na ich zani\u017cenie.<\/span><\/h3>\n\n\n\n

    Warte odnotowania jest te\u017c to, \u017ce od 2004 r. w UE obowi\u0105zuje zakaz testowania kosmetyk\u00f3w na zwierz\u0119tach. Od 2009 r. zakazano testowania sk\u0142adnik\u00f3w kosmetycznych oraz sprzeda\u017cy produkt\u00f3w testowanych na zwierz\u0119tach. Jednak\u017ce w 2020 r. Europejska Agencja Chemikali\u00f3w (ECHA) zacz\u0119\u0142a domaga\u0107 si\u0119 przeprowadzania kolejnych test\u00f3w substancji, kt\u00f3re zosta\u0142y ju\u017c dopuszczone do obrotu na europejskim rynku. Organizacje dzia\u0142aj\u0105ce na rzecz ochrony zwierz\u0105t apeluj\u0105 o nieczynienie tak ogromnego i haniebnego kroku wstecz. Prawa zwierz\u0105t wykorzystywanych do cel\u00f3w naukowych s\u0105 zagro\u017cone.<\/strong> Petycja w tej sprawie znajduje si\u0119 tutaj<\/a>.<\/p>\n\n\n\n

    Serdecznie dzi\u0119kuj\u0119 za czas po\u015bwi\u0119cony na przeczytanie tego wpisu.<\/p>\n\n\n\n

    Radczyni prawna Angelika Kimbort<\/a><\/p>\n\n\n\n

    Angelika Kimbort Kancelaria Radcy Prawnego we Wroc\u0142awiu<\/a><\/p>\n\n\n\n

    <\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

    Co znalaz\u0142o si\u0119 w projekcie nowelizacji ustawy o ochronie zwierz\u0105t wykorzystywanych do cel\u00f3w naukowych lub edukacyjnych (druk 1454)? Jak przebieg\u0142o pierwsze czytanie projektu w dniu 14 wrze\u015bnia 2021 r.? Zapraszam do lektury!<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":431,"comment_status":"closed","ping_status":"open","sticky":true,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[1,7,6,37,8,36,55],"tags":[49,52,54,12,53,51,50],"class_list":["post-428","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-non-classe","category-ochrona-zwierzat","category-prawa-zwierzat","category-prawnik-wyjasnia","category-prawo","category-radca-prawny-wyjasnia","category-zwierzeta-wykorzystywane-do-celow-naukowych","tag-nowelizacja","tag-organizacje-spoleczne","tag-otwarte-klatki","tag-prawa-zwierzat","tag-prawna-ochrona-zwierzat","tag-sejm","tag-zwierzeta-wykorzystywane-do-celow-naukowych"],"yoast_head":"\nCo dalej ze zwierz\u0119tami wykorzystywanymi w do\u015bwiadczeniach? - Kancelaria Radcy Prawnego | Angelika Kimbort - St\u0119pniak<\/title>\n<meta name=\"robots\" content=\"index, follow\" \/>\n<meta name=\"googlebot\" content=\"index, follow, max-snippet:-1, max-image-preview:large, max-video-preview:-1\" \/>\n<meta name=\"bingbot\" content=\"index, follow, max-snippet:-1, max-image-preview:large, max-video-preview:-1\" \/>\n<link rel=\"canonical\" href=\"http:\/\/kancelariakimbort.pl\/?p=428\" \/>\n<meta property=\"og:locale\" content=\"pl_PL\" \/>\n<meta property=\"og:type\" content=\"article\" \/>\n<meta property=\"og:title\" content=\"Co dalej ze zwierz\u0119tami wykorzystywanymi w do\u015bwiadczeniach? - Kancelaria Radcy Prawnego | Angelika Kimbort - St\u0119pniak\" \/>\n<meta property=\"og:description\" content=\"Co znalaz\u0142o si\u0119 w projekcie nowelizacji ustawy o ochronie zwierz\u0105t wykorzystywanych do cel\u00f3w naukowych lub edukacyjnych (druk 1454)? Jak przebieg\u0142o pierwsze czytanie projektu w dniu 14 wrze\u015bnia 2021 r.? Zapraszam do lektury!\" \/>\n<meta property=\"og:url\" content=\"http:\/\/kancelariakimbort.pl\/?p=428\" \/>\n<meta property=\"og:site_name\" content=\"Kancelaria Radcy Prawnego | Angelika Kimbort - St\u0119pniak\" \/>\n<meta property=\"article:published_time\" content=\"2021-09-18T17:56:35+00:00\" \/>\n<meta property=\"article:modified_time\" content=\"2024-09-02T14:19:51+00:00\" \/>\n<meta property=\"og:image\" content=\"https:\/\/kancelariakimbort.pl\/wp-content\/uploads\/2021\/09\/Brown-Plain-Collages-Facebook-Post-2.png\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:width\" content=\"940\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:height\" content=\"788\" \/>\n<meta name=\"twitter:card\" content=\"summary_large_image\" \/>\n<script type=\"application\/ld+json\" class=\"yoast-schema-graph\">{\"@context\":\"https:\/\/schema.org\",\"@graph\":[{\"@type\":\"WebSite\",\"@id\":\"https:\/\/kancelariakimbort.pl\/#website\",\"url\":\"https:\/\/kancelariakimbort.pl\/\",\"name\":\"Kancelaria Radcy Prawnego | Angelika Kimbort - St\\u0119pniak\",\"description\":\"\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"SearchAction\",\"target\":\"https:\/\/kancelariakimbort.pl\/?s={search_term_string}\",\"query-input\":\"required name=search_term_string\"}],\"inLanguage\":\"pl-PL\"},{\"@type\":\"ImageObject\",\"@id\":\"http:\/\/kancelariakimbort.pl\/?p=428#primaryimage\",\"inLanguage\":\"pl-PL\",\"url\":\"https:\/\/kancelariakimbort.pl\/wp-content\/uploads\/2021\/09\/Brown-Plain-Collages-Facebook-Post-2.png\",\"width\":940,\"height\":788},{\"@type\":\"WebPage\",\"@id\":\"http:\/\/kancelariakimbort.pl\/?p=428#webpage\",\"url\":\"http:\/\/kancelariakimbort.pl\/?p=428\",\"name\":\"Co dalej ze zwierz\\u0119tami wykorzystywanymi w do\\u015bwiadczeniach? - Kancelaria Radcy Prawnego | Angelika Kimbort - St\\u0119pniak\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\/\/kancelariakimbort.pl\/#website\"},\"primaryImageOfPage\":{\"@id\":\"http:\/\/kancelariakimbort.pl\/?p=428#primaryimage\"},\"datePublished\":\"2021-09-18T17:56:35+00:00\",\"dateModified\":\"2024-09-02T14:19:51+00:00\",\"author\":{\"@id\":\"https:\/\/kancelariakimbort.pl\/#\/schema\/person\/86dd343b8414cf694433c0140af96534\"},\"inLanguage\":\"pl-PL\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"ReadAction\",\"target\":[\"http:\/\/kancelariakimbort.pl\/?p=428\"]}]},{\"@type\":[\"Person\"],\"@id\":\"https:\/\/kancelariakimbort.pl\/#\/schema\/person\/86dd343b8414cf694433c0140af96534\",\"name\":\"Angelika Kimbort\",\"image\":{\"@type\":\"ImageObject\",\"@id\":\"https:\/\/kancelariakimbort.pl\/#personlogo\",\"inLanguage\":\"pl-PL\",\"url\":\"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/b44b2b6e534fbee72695f4d4443c9424?s=96&d=mm&r=g\",\"caption\":\"Angelika Kimbort\"}}]}<\/script>\n<!-- \/ Yoast SEO plugin. -->","_links":{"self":[{"href":"https:\/\/kancelariakimbort.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/428"}],"collection":[{"href":"https:\/\/kancelariakimbort.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/kancelariakimbort.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/kancelariakimbort.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/kancelariakimbort.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=428"}],"version-history":[{"count":14,"href":"https:\/\/kancelariakimbort.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/428\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":458,"href":"https:\/\/kancelariakimbort.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/428\/revisions\/458"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/kancelariakimbort.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/431"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/kancelariakimbort.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=428"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/kancelariakimbort.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=428"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/kancelariakimbort.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=428"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}